17 Mayıs Saat:13:30'da "Mal Rejimi Tasfiyesinde Güncel Gelişmeler" paneli Bursa Bölge Adliyesi Konferans Salonunda

Arabulucu Kimdir?
Arabulucu, taraflar arasındaki anlaşmazlıkları çözmek ve uzlaşma sağlamak için özel eğitim almış, tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişidir. Arabulucu, görüşmeleri yönetir, taraflar arasında iletişimi sağlar ve uzlaşma sürecini kolaylaştırır. Ancak, arabulucu herhangi bir karar vermez ve tarafların uzlaşmasıyla sonuçlanan bir çözümün oluşturulmasına yardımcı olur.
Arabuluculuğun önemli bir özelliği, tarafların uyuşmazlığın çözümü konusunda serbestçe karar verebilmesidir. Taraflar, arabuluculuk sürecinin gizli, ekonomik, hızlı ve gönüllü olması gibi avantajlarından yararlanarak uyuşmazlıklarını çözebilirler. Bu nedenle, arabuluculuk tarafların uzun süren yargılama süreçlerinden kaçınmalarını ve karşılıklı olarak kazandıkları bir çözüm bulmalarını sağlar.
Arabuluculuk, hakemlik veya hakimlik gibi karar verme yetkisine sahip değildir. Bunun yerine, arabulucu tarafları anlamalarını ve kendi çözümlerini üretmelerini sağlamak için bir iletişim süreci oluşturur. Taraflar, arabuluculuk sürecinin sonunda kendi çözümlerine ulaşır ve arabulucunun yardımıyla uzlaşma sağlarlar.
Sonuç olarak, arabuluculuk taraflar arasında anlaşmazlıkların çözümünü kolaylaştıran etkili bir alternatif çözüm yöntemidir. Tarafların gönüllü olarak katıldığı bu süreç, çözüme odaklı, gizli ve hızlı bir şekilde uyuşmazlıkların çözülmesini sağlar.
1. Özgür İradeden Uzlaşma:
Taraflar, arabuluculuk sürecinde kendi iradeleriyle karar verirler. Bu, sonuçta varılan uzlaşmanın daha kalıcı olmasını sağlar ve tarafların ilişkilerini sürdürmelerine olanak tanır.
2. Toplumsal Barış ve Huzur:
Uzlaşma sağlanması, sadece taraflar arasındaki barışı değil, genel olarak toplumsal barış ve huzuru da destekler. Anlaşmazlıkların barışçıl bir şekilde çözülmesi, toplumda daha sağlıklı ilişkilerin oluşmasına katkıda bulunur.
3. Masraflardan Kaçınma:
Arabuluculuk süreci, mahkeme masraflarından ve uzun süreçlerden kaçınmayı sağlar. Taraflar, arabuluculuk sürecinde daha az zaman ve para harcarlar ve daha hızlı bir şekilde çözüme ulaşırlar.
4. Hızlı Çözüm:
Arabuluculuk, uzun süren dava süreçlerine göre çok daha hızlı bir şekilde sonuçlanır. Birkaç saatlik görüşmeler sonucunda uzlaşma sağlanabilir ve anlaşmazlık çözüme kavuşturulabilir.
5. Gizlilik:
Arabuluculuk süreci, taraflar arasındaki görüşmelerin gizli tutulmasını sağlar. Bu da tarafların mahkeme önünde konuşmaktan çekindikleri konuları daha rahat bir şekilde ele almalarına ve uzlaşmaya varmalarına olanak tanır.
6. Daha İyi Anlayış ve Empati:
Taraflar, arabuluculuk sürecinde birbirlerini daha iyi anlayabilirler. Empati kurma ve karşılıklı anlayış geliştirme, uzlaşmanın sağlanmasına yardımcı olabilir ve daha kalıcı çözümlerin oluşturulmasını sağlar.
Arabuluculuk, taraflar arasındaki anlaşmazlıkların barışçıl bir şekilde çözülmesini sağlayarak toplumsal huzur ve adaletin korunmasına katkıda bulunur. Bu nedenle, arabuluculuk sürecinin yaygınlaşması ve kullanılması, daha sağlıklı ve adil bir toplumun oluşmasına yardımcı olabilir.
Arabuluculuğun Gizli Olması Ne Anlama Gelmektedir?
Arabuluculuğun gizli olması, sürecin tamamının gizlilik ilkesine dayandığı anlamına gelir. Bu gizlilik ilkesi, arabuluculuk sürecinin taraflar arasında kalmasını ve üçüncü kişilere açıklanmamasını gerektirir. Tarafların ve arabulucunun, arabuluculuk sürecine ilişkin bilgileri gizli tutması önemlidir ve bu gizlilik ilkesi kanunlarla da korunmaktadır.
Arabuluculuk sürecinin gizliliğinin ihlali, ciddi yaptırımlarla karşı karşıya bırakılabilir. Örneğin, Türkiye'deki Arabuluculuk Kanunu'na göre, gizliliğin ihlali halinde 6 aya kadar hapis cezası öngörülmüştür.
Gizlilik ilkesi, tarafların serbestçe arabuluculuğa başvurmasını sağlar. Taraflar, arabuluculuk sürecinin gizli olduğunu bilerek daha rahat bir şekilde sürece katılabilirler. Ayrıca, arabuluculuk sürecinde tarafların yaptığı sözleşmeler ve imzaladıkları anlaşma metinleri de gizlilik ilkesine tabidir ve mahkemeler tarafından delil olarak kullanılamaz.
Bu nedenle, arabuluculuğa başvurmak tarafların haklarını korur ve onları daha az haklı olarak göstermez. Aksine, arabuluculuk süreci, taraflar arasında barışçıl bir çözüm bulunmasını sağlayarak adil bir sonuç elde edilmesine olanak tanır.
Arabuluculuğun Faydaları ve Avantajları Nelerdir?
Dava Şartı Zorunlu Arabuluculuk, bir dava açmadan önce veya açılmış bir dava devam ederken, taraflar arasındaki uyuşmazlığın arabuluculuk yoluyla çözülmesini zorunlu kılan bir düzenlemedir. Bu kural, Türk hukuk sisteminde belirli dava türleri için getirilmiştir ve uyuşmazlıkların arabuluculuk ile çözülmesi gerektiği durumlarda dava açmanın veya devam ettirmenin önüne geçmektedir.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda belirtilen dava şartlarına ek olarak, diğer kanunlarda yer alan dava şartları da dikkate alınmalıdır. Bu nedenle, dava şartı olarak belirlenen zorunlu arabuluculuk, sadece Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda değil, diğer özel kanunlarda da yer alabilir.
Zorunlu arabuluculuk uygulaması, belirli dava türleri için farklı tarihlerde ve farklı kanunlarla başlatılmıştır. Örneğin, iş hukukundan kaynaklı alacaklar için zorunlu arabuluculuk uygulaması 01.01.2018 tarihinde başlamıştır. Türk Ticaret Kanunu'nda belirlenen ticari tazminat ve alacak davaları için ise 01.01.2019 tarihinden itibaren zorunlu arabuluculuk şartı getirilmiştir. Son olarak, 28.07.2020 tarihinden itibaren Tüketiciyi Koruma Kanunu'na giren dava ve uyuşmazlıklarda da arabuluculuk zorunlu hale gelmiştir.
Bu düzenlemelerin amacı, dava açmadan önce veya dava sürecinde taraflar arasında uzlaşma ve çözümün sağlanmasını teşvik etmek ve yargı sistemini daha etkin ve hızlı hale getirmektir.
Dava Şartı Zorunlu Arabuluculuk Nedir?
Dava Şartına Tabi Olan Uyuşmazlıklar Nelerdir?
Dava şartına tabi olan uyuşmazlıklar genellikle özel hukuki ilişkilerden kaynaklanan ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri onuları kapsar. Bu tür uyuşmazlıklar, arabuluculuk sürecine elverişli olarak kabul edilir ve tarafların arabuluculuğa başvurması teşvik edilir. İşte bu kapsamda dava şartına tabi olan uyuşmazlıkların bazıları:
İş ve İşçi Hukuku Uyuşmazlıkları: İşçi ve işveren arasındaki anlaşmazlıklar, işten çıkarma, ücret ödemeleri, iş koşulları gibi konuları içerebilir. Arabuluculuk, bu tür uyuşmazlıkların çözümünde etkili bir yol olarak görülür.
Ticaret Hukuku Uyuşmazlıkları: Tacirler arasındaki ticari anlaşmazlıklar, sözleşme ihlalleri, alacak tahsili gibi konuları kapsar. Ticaret hukuku uyuşmazlıklarında da arabuluculuk, taraflar arasında hızlı ve etkili bir çözüm sağlayabilir.
Kira Hukuku Uyuşmazlıkları: Kiracı ve mülk sahibi arasında kira sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar arabuluculuk kapsamına girer. Kiracıların hakları, kira bedeli gibi konular arabuluculuk yoluyla çözülebilir.
Tüketici Hukuku Uyuşmazlıkları: Tüketici ve işletme arasındaki anlaşmazlıklar, garanti kapsamında ürün iadesi, hizmet kalitesi gibi konuları içerir. Arabuluculuk, tüketici haklarının korunması ve tüketici memnuniyetinin sağlanması için önemli bir araçtır.
Aile ve Boşanma Hukuku Uyuşmazlıkları: Boşanma, nafaka, mal paylaşımı gibi konular arabuluculuk yoluyla çözülemeyebilir; ancak yardım nafakası, maddi tazminat, manevi tazminat gibi mali konularda arabuluculuk mümkündür.
Öte yandan, aile içi şiddet iddiaları gibi ceza hukuku bağlamında bulunan uyuşmazlıklar için arabuluculuk yöntemi uygulanmaz. Bu tür uyuşmazlıklar için ayrı bir uzlaşmacı yöntem kabul edilir ve Alternatif Çözüm Yolu olarak bilinir.
Arabuluculuk Nasıl Yapılır?
Arabuluculuk süreci, taraflar arasındaki anlaşmazlıkların çözümünde etkili bir yöntemdir. İşte arabuluculuk nasıl yapılır, adımları nelerdir:
Başvuru ve İsteklerin Belirlenmesi: Taraflardan biri veya her ikisi, arabuluculuk yöntemine başvurmak isterlerse, bunu diğer tarafa bildirirler. Arabuluculuk teklifi, yazılı veya sözlü olarak yapılabilir. Taraflar, arabuluculuk sürecinde hangi konuların çözülmesini istediklerini belirlerler.
Arabulucu Seçimi: Taraflar, bir arabulucu seçmek için birlikte anlaşırlar veya arabulucu atanması için mahkemeye başvururlar. Arabulucu, tarafsızlık, uzmanlık ve iletişim becerilerine sahip bir kişi olmalıdır.
Görüşmeler ve Müzakereler: Arabuluculuk süreci, tarafların bir araya gelerek görüşmeler yapması ve uyuşmazlığı çözmek için müzakere etmesiyle başlar. Arabulucu, tarafları dinler, iletişimi kolaylaştırır, çözüm önerileri sunar ve tarafları uzlaşmaya teşvik eder.
Anlaşmanın Oluşturulması: Taraflar arabuluculuk süreci boyunca uzlaşmaya varırlarsa, bir anlaşma metni hazırlanır. Bu anlaşma metni, tarafların uyuşmazlık konusundaki hakları ve sorumlulukları ile çözüm önerilerini içerir.
Mahkemeye Sunum ve Onaylama: Taraflar, arabuluculuk sürecinde varılan anlaşmayı mahkemeye sunarlar. Mahkeme, arabuluculuk sonucunu onaylar ve tarafların anlaştığı şartların yasal olarak bağlayıcı olduğunu belirtir.
Anlaşma Sözleşmesinin Hazırlanması: Arabuluculuk sonucunda tarafların anlaşmasıyla birlikte, arabulucu tarafından bir anlaşma sözleşmesi hazırlanır. Bu sözleşme, tarafların uzlaşma şartlarını ve kararlarını belirler.
Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşmaya varırsa, dava mahkemeye taşınmaz ve tarafların uzlaşması kesinleşir. Ancak, taraflar anlaşmaya varamazsa, dava süreci devam eder ve arabuluculuk süreci delil olarak kullanılamaz.
Arabulucu Olabilme Koşulları Nelerdir?
Arabulucu olabilme koşulları Türk hukuk sisteminde belirlenmiştir. İşte bu koşullar:
Hukuk Fakültesi Mezunu Olma: Arabulucu olabilmek için adayların hukuk fakültesinden mezun olmaları gerekmektedir.
En Az 5 Yıllık Mesleki Deneyim: Arabulucu olabilmek için en az 5 yıl mesleki deneyime sahip olmak şarttır. Bu deneyim genellikle hukuk alanında çalışma deneyimi olarak kabul edilir.
Adalet Bakanlığı Siciline Kayıt: Arabulucu olmak isteyen kişilerin Adalet Bakanlığı'nın siciline kayıt olmaları gerekmektedir.
Lisanslı Eğitim Almak: Arabulucu olabilmek için lisanslı eğitim kurumlarından teorik ve pratik eğitim almak zorunludur. Bu eğitim en az 48 saat sürmelidir.
Sınavı Geçme: Eğitim sonrasında Adalet Bakanlığı tarafından düzenlenen yazılı ve uygulamalı bir sınavdan geçmek gerekmektedir.
Maliyeye Aidat Ödeme: Arabulucuların her yıl belirli bir aidatı maliyeye ödemeleri gerekmektedir.
Yenileme Eğitimi Almak: Arabulucuların her yıl 8 saatlik bir yenileme eğitimi almaları zorunludur. Bu eğitimlerin amacı, arabulucuların bilgi ve becerilerini güncellemek ve geliştirmektir.
Bu koşulları sağlayan kişiler, Arabuluculuk Kanunu ve Adalet Bakanlığı'nın yönetmelikleri çerçevesinde arabulucu olarak görev yapabilirler. Bu koşulların karşılanması, arabulucuların profesyonel ve etkili bir şekilde uyuşmazlıkları çözme yeteneğine sahip olmalarını sağlar.
Arabuluculuğa Hakim Olan İlkeler Nelerdir?
Arabuluculuğa hakim olan ilkeler, uyuşmazlıkların etkili ve adil bir şekilde çözülmesini sağlamak amacıyla belirlenmiştir. Türk arabuluculuk sisteminde, arabuluculuğun temel ilkeleri aşağıdaki gibidir:
Serbest İrade İlkesi: Arabuluculuk süreci, tarafların serbest iradeleriyle başlar, yürütülür ve sona erer. Taraflar, arabuluculuk sürecine girmekte tamamen özgürdürler ve sürecin her aşamasında kendi istekleri doğrultusunda hareket ederler.
Eşitlik İlkesi: Taraflar, arabuluculuk sürecinde eşit koşullarda bulunur ve eşit şekilde muamele görürler. Arabulucu, taraflar arasındaki dengesizliği gidermek ve her iki tarafı da adil bir şekilde dinlemekle yükümlüdür.
Gizlilik İlkesi: Arabuluculuk süreci gizlidir ve taraflar arasındaki görüşmeler, beyanlar ve belgeler gizli tutulur. Bu sayede taraflar, arabuluculuk sürecinde özgürce konuşabilir ve çözüm bulma çabalarını rahatlıkla sürdürebilirler.
Niyetlilik İlkesi: Arabuluculuk süreci, tarafların niyetlerine dayanır. Taraflar, arabuluculuk sürecine girerek uyuşmazlıklarını çözmek istediklerini açıkça ifade ederler ve bu doğrultuda arabuluculuk sürecini yürütürler.
Bu ilkeler, arabuluculuk sürecinin adil, güvenilir ve etkili bir şekilde işlemesini sağlar. Tarafların haklarını korurken, aynı zamanda uyuşmazlıkların çözümüne odaklanmalarını sağlar.
Arabuluculukta Avukat Tutmak Zorunlu Mudur?
Arabuluculuk sürecinde avukat tutma zorunluluğu genel olarak bulunmamaktadır. Ancak, tarafların arabuluculuk sürecinde avukatlarıyla birlikte hareket etmeleri, haklarını doğru bir şekilde anlamalarını ve korumalarını sağlayabilir. İşte bu konuda bilmeniz gerekenler:
Avukatın Rolü ve Önemi: Arabuluculuk sürecinde avukatlar, tarafları hukuki konularda bilgilendirir, haklarını korumalarına yardımcı olur ve müzakerelerde destek sağlarlar. Avukatlar, tarafların çıkarlarını en iyi şekilde savunmak için gereken hukuki bilgi ve deneyime sahiptirler.
İş Hukuku ve Diğer Alanlardaki Uyuşmazlıklar: Özellikle iş hukuku gibi karmaşık alanlarda, işveren ve çalışan arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde iş avukatı tutmanın önemi büyüktür. Ancak, diğer hukuki uyuşmazlıklarda da ilgili alanında deneyimli bir avukatın rehberliği faydalı olabilir.
Karar Alma Süreci: Taraflar, arabuluculuk sürecinde karar alma konusunda serbesttirler. Ancak, avukatlar taraflara, alacakları kararların uzun vadeli sonuçlarını ve hukuki risklerini değerlendirme konusunda yardımcı olabilirler.
İspat Sorunları: Arabuluculuk sürecinde sağlanan uzlaşmanın yasal dayanaklarının güçlendirilmesi ve ileride ispat sorunları yaşanmaması için avukatlar büyük önem taşır. Avukatlar, tarafların haklarını korumak ve uzlaşma metnini hukuki açıdan sağlam bir temele oturtmak için gerekli adımları atarlar.
Sonuç olarak, arabuluculuk sürecinde avukat tutma zorunluluğu olmasa da, tarafların hukuki haklarını doğru bir şekilde anlamaları ve korumaları için avukat desteğinden faydalanmaları önemlidir. Özellikle karmaşık uyuşmazlıkların çözümünde ve uzlaşma metinlerinin hazırlanmasında avukatların rolü büyük önem taşır.
Nasıl Arabuluculuk Hizmeti Alabilirim?
Başvuru Yöntemleri: Arabuluculuk hizmeti almak için öncelikle başvuru yapmanız gerekmektedir. Başvurular, adliyeler içerisinde bulunan arabuluculuk bürolarına ya da özel arabuluculuk bürolarına yapılabilmektedir.
Zorunlu Arabuluculuk: İş ve ticari alacaklar gibi belirli dava türlerinde, dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunludur. Bu nedenle, ilgili dava türünde arabuluculuk sürecini başlatmadan dava açmanız mümkün değildir. Arabuluculuk sürecinin zorunlu olduğu durumlarda, davanızın usulden reddedilme riski bulunmaktadır.
Arabuluculuk Büroları: Arabuluculuk hizmeti almak isteyenler, Adalet Bakanlığı tarafından belirlenmiş olan arabuluculuk bürolarına başvurabilirler. Bu bürolar, arabuluculuk sürecini yöneten ve taraflara arabuluculuk hizmeti sunan kurumlardır.
Arabulucular Listesi: Arabuluculuk hizmeti almak isteyenler, Adalet Bakanlığı'nın güncel arabulucular listesine Arabuluculuk Daire Başkanlığına ait web sitesinden ulaşabilirler. Bu listede, sicile kayıtlı olan ve arabuluculuk hizmeti sunan arabulucuların iletişim bilgileri yer almaktadır.
İletişim: Arabuluculuk hizmeti almak isteyenler, ilgili arabulucularla iletişime geçerek başvurularını yapabilirler. Arabulucuların iletişim bilgilerine, Adalet Bakanlığı'nın resmi web sitesinden ya da ilgili arabuluculuk bürolarından ulaşabilirsiniz.
İletişim formu ya da iletişim bilgileri aracılığıyla arabuluculuk hizmeti almak istediğinizi belirterek, ilgili arabulucuyla iletişime geçebilir ve süreci başlatabilirsiniz.
Merkez Mahallesi Mezbaha Sokak No: 12 Bozdoğan İş Merkezi Kat:2 D:13 34406 Kağıthane/İstanbul
T: 0 212 247 74 74
F : 0 212 294 99 91
M: 0532 312 12 04
E: nerimanuygur@gmail.com .